Piszesz zwykłego maila, a ktoś z biurka obok pyta, czy Ci zimno?
Zobacz, co widzi kolega: barki podjechały Ci pod uszy, a Ty niczego nie czujesz.
Poniedziałek, jeszcze przed obiadem, trzecie spotkanie na Teamsie z rzędu. Kasia zerka na swoje okienko kamery i widzi coś dziwnego: szyja zniknęła, głowa siedzi prosto na ramionach jak pokrywka na garnku. Palce ma wbite w mysz tak mocno, że bieleją jej knykcie. W piątek była na masażu szyi i barków. Wieczorem obracała głową lekko, jakby ktoś naoliwił zawias, a w sobotę spała jak dawno nie spała. Kasia myśli: „Zapłaciłam za ulgę, a biuro zjadło ją do obiadu”.
Część napięcia wraca. Tak ma być
Powiem Ci coś na start. Powrót części napięcia po masażu nie dowodzi, że masaż nie zadziałał. Dowodzi, że wracasz na osiem godzin do biurka, przy którym barki się spięły.
Autorzy przeglądu badań Cochrane zebrali badania o masażu przy bólu karku. Ulgę widzą głównie zaraz po zabiegu i w krótkim czasie, a jakość dowodów oceniają jako niską albo bardzo niską. Pewnej liczby dni z tych badań nie wyciągniesz.
Wiem natomiast, od czego zależy, jak szybko barki jadą w górę. I w dużej części zależy od czegoś innego niż barki.
Barki podnoszą ręce
Słuchaj, w tym cały haczyk.
Barki nie wracają pod uszy same. Podnoszą je ręce.
Ręka, która nie ma na czym leżeć, wisi na barku. Mięśnie od karku do barku ją trzymają, a bark przy okazji idzie w górę. Po trzech spotkaniach z rzędu mięśnie twardnieją i w piątek na leżance słyszę: „Tu mam kamień”.
Najprościej widzieć bark jako wieszak dla ręki. Przedramię położone na blacie zdejmuje rękę z wieszaka.
Na cudzym biurku wieszak pracuje cały dzień. Laptop stoi przy samej krawędzi blatu, mysz leży za nim, na wyciągnięcie ręki, i łokieć wisi w powietrzu. Albo hot desk: krzesło, które ktoś przed Tobą opuścił do samego dołu, i blat na wysokości żeber. Żeby pisać, unosisz łokcie, a z łokciami jadą w górę barki. Telefon wciśnięty między ucho a bark dokłada swoje.
Bliżej nie zawsze znaczy lepiej
Autorzy przeglądu badań nad pracą przy komputerze wskazali klawiaturę ustawioną blisko ciała jako czynnik ryzyka bólu szyi. Intuicja podpowiada coś odwrotnego. Moje wyjaśnienie, nie autorów: klawiatura przy samej krawędzi blatu nie zostawia przedramieniu miejsca, żeby się oprzeć.
Autorzy przeglądu Cochrane zebrali badania z pracownikami biurowymi: dolegliwości szyi i barków zdarzały się mniej więcej o połowę rzadziej, ale tylko wtedy, gdy podparcie ręki szło w parze z inną myszą. Samo podparcie przy zwykłej myszy nie dało wyraźnej różnicy, a całość dowodów autorzy nazywają niespójną.
Nie obiecuję więc, że ręce załatwią sprawę. Ręce są pierwszym miejscem do sprawdzenia, bo poprawka kosztuje dwie minuty i zero złotych.
Barki słuchają też głowy
Barki potrafią iść w górę, choć ręce pracują bez zmian. Badacze posadzili 23 osoby przy wprowadzaniu danych i dawali im raz lżejsze, raz trudniejsze zadanie. Przy trudnym mięśnie od karku do barku pracowały mocniej i rzadziej robiły malutkie przerwy, ułamki sekundy, w których mięsień odpuszcza. Autorzy ostrożnie łączą zjawisko z nadmiernym, przyspieszonym oddychaniem: oddech może w nim pośredniczyć.
W tamtym badaniu barki reagowały na trudne zadanie, a nie na mysz. W biurze trudne zadanie ma zwykle nazwę: trzecie spotkanie z rzędu albo raport na piętnastą.
Jeszcze obserwacja z gabinetu, nie z badań: w chłodnym open space barki jadą w górę, jakby szukały szalika.
Trzy poprawki przy biurku, które nie jest Twoje
Nic nie kupujesz. Poprawki robisz rano, jak siadasz, zanim otworzysz pocztę, i zajmują dwie minuty.
Pierwsza: krzesło wyżej. Podnoś siedzisko, aż blat wypadnie mniej więcej na wysokości łokcia, a nie żeber. Stopy przestały sięgać podłogi? Podłóż pod nie plecak albo gruby segregator. Kolega z biurka obok uzna najwyżej, że trzymasz pod biurkiem archiwum.
Druga: laptop w głąb blatu. Odsuń laptop tak, żeby przed klawiaturą został kawałek blatu na przedramię. Ręka leży, wieszak pusty. Mysz przysuń bliżej, obok laptopa, a nie za nim. Łokieć zostaje przy boku, zgięty mniej więcej pod kątem prostym.
Trzecia, jeśli pasuje: słuchawki i bluza. Rozmowy prowadzisz w słuchawkach, a nie z telefonem przy uchu. Bluzę z oparcia zakładasz, zanim zrobi się zimno, a nie po fakcie.
Tyle.
Bez „prawidłowej postawy”
Dwunastu punktów od stóp do monitora ode mnie nie dostaniesz. „Prawidłowa postawa” na osiem godzin nie istnieje. Wytrzymuje zwykle do pierwszego maila z prośbą „na wczoraj”.
Najlepsza pozycja jest następna. Zmieniaj ją, wstań, przejdź się do kuchni po wodę. Wolno.
Barki i kark spinają się u Ciebie nie tylko przy biurku? Zajrzyj na stronę o napiętych barkach i szyi.
Jeden sygnał w ciągu dnia
Nawet dobrze ustawione biurko nie zatrzyma barków, kiedy dzień przyspiesza. Badacze sprawdzili pracowników przy wprowadzaniu danych: pracownicy, którzy mieli rozciągać się w przerwach, rozciągali się w co czwartej zwykłej przerwie, a w dodatkowych niecałe cztery razy na dziesięć. Krótkie dodatkowe przerwy wypadły inaczej: zmniejszyły dyskomfort, a tempo pracy nie spadło.
Budzik co godzinę wyłączysz drugiego dnia.
Sygnał masz już pod palcem i klikasz go kilkadziesiąt razy dziennie: przycisk „Wyślij”. Po kliknięciu, zanim otworzysz następną rzecz, robisz wydech i sprawdzasz, gdzie są barki. Na wydechu opadają, a ciężar rąk wraca na blat. Jedna sekunda i nic nowego do pamiętania.
Kiedy zamiast biurka i masażu idziesz do lekarza
Najpierw lekarz, potem biurko i masaż, gdy:
- drętwieje ręka, mrowią palce albo słabnie chwyt dłoni,
- kręci się w głowie albo pojawiają się mroczki, kiedy odchylasz albo skręcasz głowę,
- szyja ma świeży uraz po szarpnięciu, stłuczce albo gwałtownym ruchu głowy,
- wyczuwasz na szyi coś nowego: powiększone węzły chłonne, guzek albo tętnienie z przodu szyi.
Autorzy strony brytyjskiej publicznej służby zdrowia NHS o bólu szyi radzą iść do lekarza rodzinnego w czterech sytuacjach: gdy ból albo sztywność szyi nie mija po kilku tygodniach, gdy leki przeciwbólowe nie pomagają, gdy ręka mrowi albo robi się zimna i gdy po prostu martwisz się bólem.
Jestem masażystką, nie fizjoterapeutką. Nie diagnozuję. Mówię, co widzę na leżance, i podsuwam proste rzeczy do sprawdzenia.
Dwie roboty i jedna godzina
Masaż i biurko mają dwie różne roboty. Masaż zdejmuje napięcie na teraz. Biurko w kolejnych dniach decyduje, jak szybko napięcie wraca.
Jutro rano, zanim otworzysz pocztę, przyklej przy monitorze karteczkę. Zapisuj na niej godzinę, o której złapiesz barki w górze, i przy czym. „Jedenasta, spotkania”. „Piętnasta, raport”.
Wiesz co, na wizytę nie przynoś mi skali bólu. „Boli mnie na siedem” mówi mi niewiele. Przynieś godzinę.
Kiedy Kasia na drugiej wizycie mówi: „Wracają około jedenastej, przy spotkaniach”, wiem, od którego miejsca zacząć. A Kasia wie, co poprawić rano przy biurku. Może w któryś poniedziałek okienko kamery znowu pokaże jej szyję.
Masaż szyi i barków zrobisz u mnie na Junikowie w Poznaniu. Zobacz, jak wygląda i ile trwa, cena od 120 zł. Ceny wszystkich masaży znajdziesz w cenniku.
Bierzesz leki przeciwkrzepliwe, masz za sobą udar albo operację szyi, wiesz o zmianach w tętnicach szyi? Zanim się umówisz, sprawdź listę „przełóż wizytę” na stronie usługi. Nie masz pewności? Napisz albo zadzwoń, zanim zarezerwujesz termin.
Artykuł nie zastępuje porady lekarskiej ani diagnozy. Prowadzę gabinet masażu, a o przyczynach objawów decyduje lekarz.
