Brak kontaktu z ludźmi, choć rozmawiasz cały dzień

Michał rozmawiał dziś z ludźmi pięć razy, a najdłużej z kurierem — o kodzie do domofonu. Przejdź w myślach swój dzień, może u Ciebie ranking wygląda podobnie.

Michał tłumaczy umowy z domu i od marca mieszka sam, odkąd współlokator się wyprowadził. Wieczorem układa w głowie listę dnia. Na liście stoją: poranny stand-up przy wyłączonych kamerach, klient z trzecią poprawką tego samego zdania i mama, przy której zaczął od „wiem, że dawno nie dzwoniłem”. Dalej trzy „haha” na czacie i kurier, z którym połowa rozmowy brzmiała „halo? słyszy mnie Pan?”. Na podium dnia stoi kurier. Michał bierze rozdrażnienie za zmęczenie i powtarza sobie: przecież mam ludzi.

Najkrócej mówiąc: Michałowi nie brakuje ludzi, brakuje mu jednego rodzaju rozmowy. Bez niej spędza wieczory pusty i drażliwy, a na wielkie spotkania nie ma czasu. Przejdziemy z nim jeden tydzień, a sposób, który znajdzie, zmieści się w czterdziestu sekundach.

„Nie mam z kim porozmawiać”, choć ludzi masz dookoła — skąd się bierze pustka?

Ankieterzy CBOS zadali w sierpniu 2024 roku 939 dorosłym pytanie. Odpowiedz na nie w myślach, zanim przeczytasz wynik: czy zdarza Ci się, że chociaż dookoła są różni ludzie, czujesz się osamotniony albo osamotniona?

„Bardzo często lub zawsze” odpowiedziało 8% badanych, dwa razy więcej niż w 2017 roku. W dużych miastach tak samo odpowiedziało 17%, w największych 12%, a wśród osób mieszkających samotnie 18%. Michał od marca należy do tej ostatniej grupy.

Członkowie komisji Światowej Organizacji Zdrowia opisują samotność jako bolesną lukę między więziami, jakich chcesz, a więziami, które masz. Kontakty-obowiązki przypominają obiad zjedzony na stojąco nad klawiaturą: kalorie wpadły, posiłku nie było.

Michał zaczyna dzień od stand-upu, na którym nikt nie stoi. Z klatki nie zna z imienia nikogo, za to wie, jak się wabi pies sąsiada: Kajtek.

Autor poradnika na 116sos.pl opisuje błędne koło: przykre myśli o relacjach skłaniają do wycofania, a wycofanie utrwala samotność.

Michał może uznać, że skoro ma dziewięć spotkań w kalendarzu, problemu nie ma. Wtedy za rok ułoży w głowie identyczną listę.

Rozmowa z nieznajomym: czemu „dzień dobry” wychodzi jak kaszel

We wtorek Michał postanawia się odezwać. Na klatce mija sąsiada, chce powiedzieć „dzień dobry”, a z gardła wychodzi mu dźwięk gdzieś między „dobry” a kaszlem. Sąsiad staje na pół kroku, kiwa głową i w odpowiedzi odchrząkuje.

Klatka schodowa w kamienicy: starszy mężczyzna w kurtce schodzi po lastrykowych schodach, młodszy w swetrze z siatką zakupów idzie w górę, obaj zerkają na siebie z półuśmiechem, z boku skrzynki pocztowe
Pierwsza próba nie musi wyjść gładko, bo pół kroku i kiwnięcie głową też się liczą.

Pasażerowie tramwaju nadają się na próbę: zgadnij, ilu z dziesięciu zgodziłoby się z Tobą pogadać. Zapamiętaj swoją liczbę.

Nicholas Epley i Juliana Schroeder poprosili dojeżdżających pociągami pod Chicago, żeby zagadali do obcej osoby. Inni dojeżdżający spodziewali się, że w ciszy pojadą przyjemniej, a rozmawiać zgodzi się mniej niż połowa współpasażerów. Jeśli Twoja liczba wyszła poniżej pięciu, myślisz jak oni.

Wśród 97 badanych ci, którzy zagadali, rozmawiali średnio 14 minut, jechali przyjemniej niż pasażerowie w ciszy i nie czuli się mniej wydajni. Nikt z tych, którzy oddali ankietę, nie napisał, że go spławiono. Badacze mierzyli nastrój jednej podróży, nie samotność.

Wieczorem Michał czyta o pociągach i mruczy: „super, tylko ja jestem introwertykiem”.

Nie chce mi się spotykać z ludźmi — czy introwertyk też się liczy?

W środę Michał płaci w warzywniaku za koperek do ziemniaków i mówi pani przy kasie „dziękuję”, patrząc jej w oczy. Całość trwa sekundę.

Jutro przy kasie albo w autobusie spróbuj jednego: „dziękuję” z patrzeniem w oczy. Zmieścisz się w sekundzie.

U Epleya osobowość badanych nie zmieniała wyniku w eksperymentach, w których ją mierzono, a w laboratorium osoba zagadnięta czuła się równie dobrze jak zagadująca. Autorzy poradnika brytyjskiej służby zdrowia NHS radzą: gdy mijasz kogoś znajomego z widzenia, uśmiechnij się i powiedz „cześć”. W czwartek Michał zalicza wpadkę.

Small talk z obcym poszedł źle? Co naprawdę pomyślała baristka

W czwartek Michał zagaduje baristkę, a za nim stoi kolejka. Baristka rzuca „mhm, jasne” i woła następnego. Michał przez godzinę uważa, że wyszedł na dziwaka, i postanawia, że w piątek kupi kawę z automatu.

Kawiarnia rano: mężczyzna w kurtce przy ladzie coś mówi i gestykuluje, baristka przy ekspresie odpowiada przez ramię, za nim kolejka trzech osób patrzących w telefony
Ty zapamiętasz krótką odpowiedź do wieczora, a osoba za ladą zapomni ją przy następnym kubku.

Przypomnij sobie ostatnią rozmowę z kimś nowym. Jak bardzo, Twoim zdaniem, ta osoba Cię polubiła? Zatrzymaj tę odpowiedź.

Erica Boothby z zespołem zadawała to pytanie ludziom zaraz po rozmowie, a potem pytała rozmówców. Badani zaniżali, jak bardzo rozmówca ich polubił, a badacze nazwali to „luką sympatii”. Widzieli ją u obcych w laboratorium, u współlokatorów w akademiku i u uczestników warsztatów, więc Twoja odpowiedź też pewnie wypadła za nisko.

Chodź, sprawdzimy to jutro: przed rozmową z obcym nazwij, czego się boisz, a potem zobacz, co z tego się wydarzyło.

Gillian Sandstrom i Erica Boothby zebrały 7 badań z udziałem 2304 osób i doszły do wniosku, że ludzie boją się rozmowy z obcym bardziej, niż trzeba. Michał tymczasem układa w głowie przeprosiny dla baristki, których nikt nie potrzebuje.

Baristka zapomniała po minucie, Michał pamiętał do wieczora. Nie spotkało go odrzucenie, tylko czwartek z kolejką.

Jak radzić sobie z samotnością, gdy masz ludzi? Pięć pytań do jednej rozmowy

W piątek Michał ma 47 nieprzeczytanych wiadomości na czacie z pracy i odpisuje „😂”, choć się nie śmieje. Wieczorem dzwoni do mamy i znowu zaczyna od „wiem, że dawno nie dzwoniłem”.

Michał nie ma za mało rozmów, ma za mało rozmów jednego rodzaju. Nazywam je kontaktem bez musu. Michał przełożyłby to na swoje: obowiązek ma termin i odbiorcę jak zlecenie, a kontakt bez musu przypomina resztę wydaną z uśmiechem, której nikt nie liczy.

Weź jedną rozmowę z dzisiaj i zadaj jej pięć pytań:

  1. Czy muszę coś dowieźć?
  2. Czy mogę skończyć po dwóch zdaniach bez tłumaczenia?
  3. Czy ktoś mnie z niej rozliczy?
  4. Czy odpisuję, bo wypada?
  5. Czy po rozmowie szczękę mam luźniej czy ciaśniej?

Mama w teście nie dostaje oceny. Sprawdzasz tylko, czy rozmowa może trwać dwa zdania bez przepraszania na wstępie. Wiadomości z czatu Michał skreśla od razu, bo na czat trzeba odpisać.

Christopher Masi z zespołem przejrzał 50 badań nad sposobami na samotność, a wśród nich 20 z losowaniem do grup. Badacze znaleźli mały średni efekt: najwięcej zyskali ludzie, którzy pracowali nad myślami o relacjach, mniej ci, którzy dostawali tylko więcej okazji do kontaktu. Dlatego dostajesz test, a nie plan spotkań.

Samotność a zdrowie psychiczne: kiedy z pustką iść do lekarza

Gillian Sandstrom sama pisze, że rozmowy z obcymi nie usuną samotności jak czarodziejska różdżka. Sprawdź więc, czy pasuje do Ciebie choć jedno z trzech zdań:

  • pustka trwa u Ciebie tygodniami,
  • albo nic Cię nie cieszy,
  • albo w głowie krąży myśl „lepiej by mnie nie było”.

Lekarz rodzinny jest pierwszym adresem, jeśli pasuje choć jedno, a wizyty nie odkładaj. Całodobowo i bezpłatnie dodzwonisz się pod 116 123 do Kryzysowego Telefonu Zaufania dla dorosłych (czat na 116sos.pl). Tak samo pod 800 70 2222 odbiera Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym. Przy zagrożeniu życia dzwoń na 112. Jestem masażystką i dalej moja pomoc nie sięga.

W sobotę Michał przechodzi listę i żadne zdanie do niego nie pasuje, więc jemu wystarczy warzywniak. Jeśli u Ciebie pasuje, warzywniak poczeka, a najpierw dzwonisz. Jeśli pasuje do kogoś bliskiego, podaj mu te numery.

Samotność w dużym mieście: pies sąsiada zna Twoje imię

W niedzielę Kajtek merda na widok Michała już od progu. Michał mówi do sąsiada: „Kajtek wie, jak mam na imię, a ja nie wiem, jak Pan”. Sąsiad się śmieje: „Zbyszek”.

Przed wejściem do bloku jesienią: starszy mężczyzna w kaszkiecie trzyma psa na smyczy, młodszy w granatowym swetrze kuca i drapie psa za uszami, obaj się śmieją, na chodniku żółte liście
Czasem najłatwiej zacząć od psa, bo on nie czeka na żaden temat.

Dwa zdania bez tłumaczenia się i bez kaszlu. Tylko że Michał układał to zdanie od piątku i szedł po imię Zbyszka jak po odbiór paczki, więc przy pytaniu „Czy muszę coś dowieźć?” wpisałby jeszcze „tak”.

Po drodze do sklepu policz, ilu mijanych ludzi znasz z imienia, a ilu po psie.

Sandstrom i Dunn zebrały od studentów dzienniczki: w dni, w które studenci rozmawiali z większą liczbą kolegów z zajęć, czuli się szczęśliwsi i bardziej „swoi”. Autorki widzą w dzienniczkach związek, nie przyczynę, a luźni znajomi nie zastępują bliskich, tylko się do nich dokładają.

Autor poradnika na 116sos.pl proponuje zasadę 5-3-1 do planowania kontaktów: pięć krótkich kontaktów w tygodniu, trzy osoby w stałym kontakcie i godzina dobrego kontaktu dziennie. Jeśli godzina brzmi jak kosmos, zaczynamy od czterdziestu sekund.

Potrzeba kontaktu z innymi ludźmi a godzina, której nikt nie rozlicza

Masaż nie leczy samotności i nie zastępuje ludzi. Mogę dać coś mniejszego: godzinę, z której nikt Cię nie rozlicza.

Masaż relaksacyjny robię dla głowy, która po dniu pełnym bodźców nie umie się wyciszyć, płynnymi ruchami i z delikatnym uciskiem. Za godzinę zapłacisz . W Gabinecie Rozmowy to Ty decydujesz, czy rozmawiamy, a o rozmowie na leżance napisałam osobno.

Klient, już w drzwiach, zerka w okno i mówi: „Ale się rozpadało”. Odpowiadam: „Do przystanku zdąży Pan zmoknąć”. Śmiejemy się i tyle, nikt z tych dwóch zdań nic nie wynosi. Często widzę, że gdy puści kark, takie zdanie w drzwiach przychodzi łatwiej.

Pytanie o szczękę dopisałam do testu właśnie z leżanki: widzę na niej, że ciało czasem zgłasza obowiązek wcześniej niż głowa. Jeśli Twoja szczęka zaciska się co wieczór, więcej piszę przy zaciskaniu szczęki.

„Czuję się samotny”? Ta sama lista w poniedziałek wieczorem

W poniedziałek rano Michał wchodzi do warzywniaka, a pani zza lady pyta: „To co, dziś też koperek?”. Tym razem Michał nie ma w tej rozmowie nic do dowiezienia, a pytanie dotyczy czegoś, czego nie trzeba załatwić. Michał odpowiada „tak” i dopiero w drodze do domu łapie się, że się uśmiecha. Cała rozmowa trwała czterdzieści sekund, nie godzinę.

Wieczorem Michał układa listę jak w poprzedni poniedziałek: stand-up, klient, czat. Na liście pierwszy raz stoi pozycja, która nie jest sprawą: „pani z warzywniaka, koperek, 40 sekund”. Kurier spadł na drugie miejsce.

Jutro powiedz jedno zdanie komuś, od kogo nic nie chcesz.

Brak kontaktu z ludźmi? Test na 7 dni: obowiązek czy kontakt bez musu

Co wieczór weź jedną rozmowę z dnia i przy każdym pytaniu wpisz „tak” albo „nie”, a przy szczęce „luźniej” albo „ciaśniej”.

| Pytanie | pn | wt | śr | czw | pt | sob | nd | |---|---|---|---|---|---|---|---| | Czy muszę coś dowieźć? | | | | | | | | | Czy mogę skończyć po dwóch zdaniach bez tłumaczenia? | | | | | | | | | Czy ktoś mnie z niej rozliczy? | | | | | | | | | Czy odpisuję, bo wypada? | | | | | | | | | Czy po rozmowie szczękę mam luźniej czy ciaśniej? | | | | | | | |

Ten tekst nie zastępuje porady lekarza ani psychologa. Prowadzę gabinet masażu — nastroju, samotności ani depresji nie oceniam; tę ocenę zostawiam lekarzowi albo psychologowi.